Mahfiruz Hadice Sultan
(d. 1590- ö. 1620) Osmanlı padişahı II. Osman'ın annesi, Valide Sultan ve Sultan I. Ahmet'in eşidir.
1590 yılında doğdu. Rum[1] veya Sırp[
kaynak belirtilmeli] asıllıdır ve doğduğu zamanki ismi Mari'dir. Oğlu Genç Osman'ın 1618 yılında 14 yaşındayken tahta geçmesi üzerine Valide Sultan oldu. Kendisine
Devletlu İsmetlu Mahfiruz Valide Sultan Ahiyat üs-şan Hazretleri unvanıyla hitap edilirdi. 1620 yılında oğlunun saltanatı sırasında öldü. 2 yıl sonra da oğlu tahttan indirilerek öldürüldü.
Malhun Hatun, Mal Hatun, Mala Hatun, Mâl Hatun ya da Bala Hatun,
ikinci Osmanlı padişahı Orhan Gazi'nin annesi ve Osman Gazi'in eşidir.
Osmanlı kurucusu Osman Bey'in eşidir, Osmanlı'nın manevi kurucusu Şeyh Edebali'nin de kızı olduğu söylenir, ancak çoğu kaynakta da belirtildiği gibi Anadolu Türk Beyi olan Ömer Bey'in kızı olduğu tarihçiler tarafından kesin olarak belirtilmiştir. Osmanlı Devleti'nin ikinci padişahı olan Orhan Bey'in annesidir. Kendi adına yapılmış, daha çok ev ortamına benzeyen türbesi bulunur.
Osman Gazi'nin bir diğer eşi de bir Anadolu din adamı olan Şeyh Edebali'nin kızı Rabia Bala Hatun'du. Her ne kadar Osmanlı efsanelerinde Orhan Gazi'nin annesinin Şeyh Edebali'nin kızı olduğu iddia edilse de, resmi vesikalarda Orhan Gazi'nin annesinin Mala Hatun olduğu ortaya çıkarılmıştır.[1].
Osmanlı padişahlarının doğma büyüme yabancı kadınları sarayda müslümanlaştırarak kendilerine eş yapma geleneği o dönemde olmadığı için Malhun Hatun'un tamamen Türk olduğu kesindir.
Mihrişah Valide Sultan
(1745-16 Ekim1805[1]) Osmanlı İmparatorluğunun Valide Sultan'ı, padişah III. Selim'in annesi ve Sultan III. Mustafa'ın eşiydi.
Mihrişah Valide Sultan 1745 yılında dünyaya geldi. Ceneviz asıllıydı ve doğduğu zamanki isminin Agnes olduğu sanılmaktadır. 1789 yılında oğlu III. Selim'nın tahta çıkması üzerine Valide Sultan oldu. 1795 yılında İstanbul'un Eyüp semtindeki Mihrişah Valide Sultan Okulu ve külliyesini, 1796 yılında Bahçeköy'deki Arabacı Mandırası Deresi üzerindeki Valide Bendini, 1805 yılında Yeniköy'deki Mihrişah Valide Sultan Çeşmesini yaptırmıştır.
Oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve Eyüp'teki Mihrişah Valide Sultan Türbesine gömüldü. Şair Münib, Mihrişah Sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:
Mihrişah Kadın o Hûrşid-ü Kamer kevkebe kim
Pertev-i şânı kadar gamkede-i âlem-i şen
Mehdi-i ulyâmi edüb refêti temdit-i sürûr
Kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven